Terasphere's Library

ในวาระแห่งความโศกเศร้าของปวงชนชาวไทย ที่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ สิ้นพระชนม์ด้วยพระอาการพระวักกะ(ไต)วายเมื่อเวลา 2.54 น. ของวันพุธที่ 2 มกราคม ตามประกาศสำนักพระราชวังนั้น

เราควรถวายความอาลัยและถวายพระเกียรติต่อสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ ให้เหมาะสมด้วยการใช้ราชาศัพท์ให้ถูกต้อง และขอเสนอเกร็ดความรู้เรื่องพระราชพิธีพระศพ ดังนี้

เนื่องจากสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ดำรงพระอิสริยยศชั้นพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้า สูงสุดในชั้นพระบรมวงศ์แต่มิได้เทียบเท่าพระบรมวงศ์ชั้นพิเศษ จึงต้องใช้ราชาศัพท์ชั้นรองลงมา คืองดใช้คำว่า "พระบรมราช" "พระราช" ยังคงใช้เพียงราชาศัพท์ชั้น "พระ" เช่น

พระศพ - มิใช่ พระบรมศพ
เสด็จ ไม่มี "พระราชดำเนิน"
พระกรุณาธิคุณ - มิใช่ พระมหากรุณาธิคุณ
พระปฏิสันถาร - มิใช่ พระราชปฏิสันถาร
งานพระราชทานพระเพลิงพระศพ - มิใช่งานถวายพระเพลิง

เป็นต้น ยกเว้น "พระราชพิธีพระศพ" เนื่องจากเป็นพระราชพิธีอันพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้จัดขึ้นอย่างสมพระเกียรติ ส่วนพระเมรุนั้นให้ใช้เพียงคำว่า "พระเมรุ" มิให้ใช้ "พระเมรุมาศ" เนื่องจากมิได้ลงรักปิดทองเต็มรูปแบบ

และที่ควรตระหนักอย่างยิ่งคือต้องใช้คำว่า "ถวายความอาลัย" มิใช่ "ไว้อาลัย"

และบริบทที่ใช้คือ "แด่" มิใช่ "แก่" หรือ "ต่อ" ครับ

ส่วนในงานพระราชพิธีพระศพ มีราชาศัพท์และเกร็ดความรู้ที่ควรรู้ดังนี้

พระสงฆ์สดัปปกรณ์ - คือพระสงฆ์สวดบังสุกุลพระศพ
ทรงพระสุหร่าย - ประพรมน้ำพระพุทธมนต์
พระสุคนธ์ - น้ำหอม
พระสาง - หวี ; ในการพระราชพิธีสรงน้ำพระสุคนธ์พระศพนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะทรงสางพระเกศาสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ ด้วยพระสาง 2 ครั้ง คือหวีขึ้น 1 ครั้ง และหวีลง 1 ครั้ง ก่อนจะหักพระสาง เป็นเคล็ดพิธีว่าให้สิ้นความผูกพันในภพชาตินี้
พระลองทองใหญ่ - เป็นชื่อเรียกพระโกศแปดเหลี่ยมแกะสลักลวดลายทอง ใช้ในพระราชพิธีพระบรมศพและพระศพพระบรมวงศ์ชั้นพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้า ขึ้นไป
เครื่องสูงทองปักลวด - เป็นเครื่องสูง(ฉัตร พระกลด บังแทรก บังสูรย์) ชั้นรองจากชั้นเครื่องสูงหักทองขวาง ใช้ในงานพระศพพระบรมวงศ์ชั้นเจ้าฟ้า
เบญจปฎลเศวตฉัตร - ฉัตรขาว 5 ชั้นที่ใช้เฉลิมพระยศพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้า ต่างจากงานสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี และงานสมเด็จพระบรมราชชนนี

สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ ทรงเป็นเจ้าฟ้าต่างกรมฝ่ายในพระองค์แรกในรัชกาลปัจจุบัน ทรงกรมตามชื่อจังหวัดนราธิวาส ว่า กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ธรรมเนียมทรงกรมเจ้านายนั้นมีมาตั้งแต่รัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ซึ่งพระมหากษัตริย์จะทรงโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระอิสริยยศให้แก่เจ้านายที่กระทำคุณูปการต่อชาติบ้านเมือง

อนึ่ง ตามมติคณะรัฐมนตรี ให้หน่วยราชการและรัฐวิสาหกิจ ลดธงลงครึ่งเสาและงดจัดงานรื่นเริง 15 วัน ซึ่งการลดธงลงครึ่งเสานั้น ต้องเชิญธงชาติให้ขึ้นสุดยอดธงเสียก่อน จึงค่อยๆลดธงลงมา 1/3 ของเสา มิใช่เชิญธงเพียงครึ่งเสา

ขอเชิญชวนชาวexteenทุกคนใช้ราชาศัพท์ให้ถูกต้อง และศึกษาประเพณีวัฒนธรรมจากพระราชพิธีพระศพนี้สืบต่อไปครับ