Terasphere's Library

ธันวาคม เทศกาลส่งท้ายปี แสงสีตระการตาของชาวยิว

ช่วงสิ้นปี เสียงเพลงรื่นเริงและแสงสีของงานเทศกาลก็สว่างไสวไปทั่ว
โดยเฉพาะการประดับประดาดวงไฟบนต้นสนของคริสต์มาส
แต่ในช่วงนี้ยังมีเทศกาลหนึ่งที่ซ้อนอยู่ ซึ่งเป็นเทศกาลของอารยธรรมใกล้เคียง
นั่นคือเทศกาลฮานุคคาห์ของชาวอิสราเอล หรือผู้นับถือศาสนายูดาย

เทศกาลฮานุคคาห์จัดขึ้นเพื่อระลึกถึงการฟื้นฟูก่อสร้างวิหารที่สองแห่งเยรูซาเลม
ในช่วงปฏิวัติแมคคาบีเมื่อศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล
เป็นเทศกาลประจำปีช่วงสิ้นปีที่ต่อเนื่องยาวนานกันแปดวัน นับจากวันที่ 25 ของเดือนคิสเลฟ ตามปฏิทินฮิบรูว์
ซึ่งอาจตรงกับช่วงปลายเดือนพฤศจิกายนถึงปลายเดือนธันวาคม
งานเทศกาลจะเริ่มต้นขึ้นด้วยการจุดเทียนดวงแรกบนเชิงเทียนศักดิ์สิทธิ์แมนโนราห์
และค่อยๆจุดเทียนเพิ่มขึ้นวันละเล่มจนถึงวันสุดท้ายของเทศกาล
ที่จะจุดเทียนประธานที่เรียกว่า ชามัชแล้วเฉลิมฉลองงานเลี้ยงยิ่งใหญ่พร้อมกันในครอบครัวและชุมชน

เด็กชาวยิวจุดเทียนดวงที่สี่ของเทศกาล

เทศกาลฮานุคคาห์ถูกระบุในประวัติศาสตร์ครั้งแรก ในพระคัมภีร์นอกตำนาน(Apocrypha) 1 มัคคาบีและ 2 มัคคาบี ว่า “แปดวันแห่งการระลึกถึงแท่นบูชา ยูดาห์และเหล่าภราดาของเขา และมวลประชาอิสราเอลต่างเฉลิมฉลองวาระแห่งการรำลึกนั้นทุกปีไป” และ “เหล่ายิวต่างหรรษาเฉลิมฉลองทั้งแปดวันว่าเป็นเทศกาลแห่งแท่นบูชา”

แท่นบูชานั้นคือวิหารที่สองแห่งเยรูซาเล็ม ที่ก่อสร้างขึ้นหลังการปฏิวัติมัคคาบีในปี 165 ก่อนคริสตกาล
เมื่อมัททาเธียสและบุตรชาวยิวห้าคนของเขา โจคานัน ซิโมน เอลิซาร์ โจนาธาน และยูดาห์
ก่อกบฎต่อราชวงศ์เซลิวซิดแห่งซีเรียผู้ครอบครองเยรูซาเล็มขณะนั้นสำเร็จ
ขับไล่อันติโอคัสข้าหลวงปกครองนครและปลดปล่อยทาสชาวยิวให้เป็นอิสรภาพ
ทำลายเทวรูปเทพเจ้าซุสที่อันติโอคัสบังคับให้ชาวยิวสร้างขึ้นคร่อมทับเทวสถานกษัตริย์โซโลมอนทิ้ง
และนำเอาเชิงเทียนศักดิ์สิทธิ์แมนโนราห์ขึ้นจุดบูชาด้วยน้ำมันหอมแปดวันแปดคืน
เหล่าปราชญ์ยิวต่างบันทึกงานเฉลิมฉลองครั้งนี้ว่ายิ่งใหญ่ที่สุดนับแต่ครั้งสิ้นสุดรัชสมัยของกษัตริย์โซโลมอน
และนักประวัติศาสตร์นาม โจเซฟุสได้ขนานนามงานฉลองครั้งนี้ว่า ฮานุคคาห์หรือเทศกาลดวงประทีป

แรบไบอ่านโทราห์ในเทศกาลฮานุคคาห์

อีกทั้งมีการโยงเรื่องมรณสักขีแห่งฮันนาห์และบุตรทั้งเจ็ดเข้ามาอยู่ในเทศกาลฮานุคคาห์นี้ด้วย
ฮันนาห์และบุตรเจ็ดคนเป็นชาวยิวดั้งเดิม ผู้ปฏิเสธอันติโอคัส
ข้าหลวงซีเรียประจำนครเยรูซาเล็มว่าตนเองและบุตรมิอาจกินเนื้อหมู
และมิอาจถวายสักการะเทวรูปซุสในวิหารได้ ด้วยจะเป็นการขัดต่อกฎของศาสนายิว
จึงถูกประหารชีวิตในค่ำคืนศักดิ์สิทธิ์นี้
ชาวยิวจะระลึกถึงฮันนาห์และบุตรทั้งเจ็ดผ่านเทียนแต่ละเล่มที่ถูกจุดขึ้นบนเชิงเทียนแมนโนราห์

งานเลี้ยงฉลองเทศกาลฮานุคคาห์
เต็มไปด้วยแสงสว่างจากเชิงเทียนและความสนุกสนานจากเสียงเพลงและบทสวดชื่นชมยินดี
อาหารประจำงานเทศกาลฮานุคคาห์มีสองชนิด คือ ลัทเคส หรือแพนเค้กมันฝรั่ง
และขนมโดนัทปอนช์เคสที่ยัดไส้ผลไม้ไว้เต็มพิกัด
เด็กๆจะเล่นเกมทายอักษรเดย์เดรลพร้อมกับฟังตำนานที่ตัดตอนจากพระคัมภีร์โทราห์จากผู้เฒ่าผู้แก่หรือแรบไบ(นักบวชยิว)
ถือเป็นเทศกาลที่ครอบครัว
ญาติพี่น้องจะได้กลับมาพร้อมหน้าพร้อมตากันและเฉลิมฉลองร่วมกันอย่างมีความสุข

ขนมโดนัทยิว ปอนช์เคส

ไม่ว่าจะอยู่ในอารยธรรมไหนช่วงสิ้นปีก็ถือเป็นช่วงเฉลิมฉลองของครอบครัวและทบทวนสิ่งที่ทำมาทั้งปี
เพื่อตั้งเป้าหมายใหม่ให้ดีขึ้นในปีต่อไป
ขอให้ทุกท่านมีความสุขตลอดเทศกาลส่งความสุขนี้ และตลอดปีใหม่เทอญ